Οι Ρουμάνοι '' mister '' μας....

Το άκουσμα της Ρουμανίας στα μπαράζ για το μουντιάλ του 2014 στα γήπεδα της Βραζιλίας μας θύμισε πολλούς '' γνωστούς '' μας. Ειδικά οι Ρουμάνοι ποδοσφαιριστές που ήρθαν για μικρό ή μεγάλο διάστημα να βγάλουν τον επιούσιο στην Ελλάδα είναι πάρα πολλοί. Τόσο πολλοί που η πλήρης ανεύρεση και καταγραφή τους - και μάλιστα χωρίς πηγή - θα είναι χρονοβόρα και κατά πολύ μεγάλο ποσοστό ελλιπής. Ποιον να πρωτοθυμηθούμε?? Τον μάγο Ντουρονίκολαε που ήρθε μαζί με τον Νορβηγό Άρνε Ντόκεν στα τέλη της δεκαετίας του '70 στον Παναθηναικό, τον γεμάτο περγαμηνές αλλά δύστροπο χαρακτήρα '' λύκο '' Ντάνουτ Λούπου που ήρθε στον Παναθηναικό γεμάτος διακρίσεις το καλοκαίρι του 1990 και λίγους μήνες μετά ανακρίθηκε ως ο φερόμενος αρχηγός ρουμάνικης σπείρας διαρρηκτών που εξαρθρώθηκε από την ΕΛ.ΑΣ με δεκάδες ληστείες στο κέντρο της Αθήνας, τον τίμιο εργάτη Άντον Ντόμπος της διετίας 1996-1998 στην ΑΕΚ?? Τον μεγάλο Στέφαν Στόικα με γεμάτη πενταετία στη Λάρισα από το '91 ως τον υποβιβασμό του '96 και στη Βέροια ως το '99, ίσως το πιο πετυχημένο Ρουμάνο που επέλεξε τη χώρα μας για πολλά χρόνια στη καριέρα του? Τον παικταρά των μάνατζερ, αλλά ανύπαρκτο εν Ελλάδι Λίνκαρ??Τον μικρό μάγο αλλά χωρία γκάμα, δουλειά και διάρκεια Λουτσιάν Σανμαρτεάν του Παναθηναικού που πρωταγωνίστησε στο πρωτάθλημα του 2004?? Τον Κοσμίν Μπαρκαουάν με θητείες σε ΠΑΟΚ και ΟΦΗ??  Ή τους σημερινούς διεθνείς κιόλας με την εθνική τους,Κοστίν Λαζάρ ( στον ΠΑΟΚ από το καλοκαίρι του '11 ) και Γκο'ι'άν του Αστέρα Τρίπολης? Είναι πολλοί και ακόμα και τώρα που είπα πολλούς, γνωρίζω πως έχω ξεχάσει ή και αγνοώ άλλους τόσους.....
Γι αυτό και επέλεξε ένα σίγουρο θέμα. Ένα θέμα πιο περιεκτικό με περισσότερη ουσία και ξεχωριστή θύμηση. Τους - όλους και όλους - 6 Ρουμάνους προπονητές που εργάστηκαν στην Ελλάδα:

1) Έμεριχ Γιένε'ι'

Ο 76χρονος σήμερα Ρουμάνος - από ουγγρική μειονότητα - προπονητής δεν ήταν απλά ένας από τους πολλούς. Είναι μαζί με Ντέτμαρ Κράμερ ( Άρης ) Στέφαν Κόβατς ( Παναθηναικός ) και Λιούπκο Πέτροβιτς ( ΠΑΟΚ, Ολυμπιακός ) στο κλαμπ των προπονητών-κατόχων κυπελλου πρωταθλητριών ομάδων  που εργάστηκαν σε ομάδες της χώρας μας. Η δική του επιτυχία μάλιστα δεν ήταν σε οποιαδήποτε ομάδα, αντιθέτως ήταν ο δημιουργός και εμπνευστής της μεγαλύτερης έκπληξης πρωταθλήτριας Ευρώπης στην ιστορία του θεσμού αφού μαζί του η Στεάουα Βουκουρεστίου - μετά από μια συγκλονιστική πορεία και έναν αλησμόνητο τελικό στη Σεβίλλη με την Μπαρτσελόνα ( με τον ηρωικό Ντουκαντάμ να αποκρούει 4 πέναλτυ στη διαδικασία της ρουλέτας ) - στεφόταν πρωταθλήτρια Ευρώπης για το 1986, κάνοντας όλη την Ευρώπη να παραμιλά και όντας ο ίδιος για πάντα στο πάνθεον των ηρώων της Στεάουα και του ρουμανικού αθλητισμού. Παράλληλα, σε όποια ομάδα είχε εργαστεί είχε αφήσει έργο, όπως και στην εθνική Ρουμανία στις 2 θητείες του ( με τελευταία στο Euro του 2000, που οι Ρουμάνοι έφτασαν μέχρι τους ''8'' ). Αυτόν λοιπόν τον προπονητή πέτυχε να φέρει στην '' πλατεία '' ο Πανιώνιος το καλοκαίρι του 1995. Δυστυχώς επιβεβαιώνοντας τον κανόνα πως στο γήπεδο φαίνονται όλα και πως το θέμα προπονητή είναι και θέμα τύχης και συγκυριών ο Πανιώνιος με τον Γιένει προπονητή πάει από το κακό στο χειρότερο και ο Ρουμάνος δάσκαλος και πρώην πρωταθλητής Ευρώπης παραιτείται από τα καθήκοντά του τον Φεβρουάριο του 1996. Η ομάδα της Νέας Σμύρνης δεν καταφέρνει τελικά να κρατηθεί στην κατηγορία εκείνη την περίοδο, βιώνοντας τον δεύτερο ( μετά του '93 ) και τελευταίο μέχρι σήμερα υποβιβασμό της!

2) Ντουμίτρου Ντουμιτρίου

Το καλοκαίρι του 1997 η ΑΕΚ του Τροχανά θέλει να απο-μπαγεβιτσοποιηθεί και μετά την μεταβατική χρονιά με τον Πέτρο Ραβούση στον πάγκο, βρίσκει στο πρόσωπο του πολυνίκη με τη Στεάουα Βουκουρεστίου Ρουμάνου προπονητή Ντουμίτρου Ντουμιτρίου τον νέο κατασκευαστή της νέας ΑΕΚ στη μετά Μπάγεβιτς εποχή. Ο Ρουμάνος προπονητής πιστώνεται τις 4 στις 4 νίκες στα ντέρμπυ με Ολυμπιακό και Παναθηναικό και την πορεία ως τα προημιτελικά του κυπέλλου κυπελλούχων - με το αξέχαστο παιχνίδι με την Λοκομοτίβ και την ευκαιρία του Ντέμη για το 1-2 ( 0-0 ο πρώτος αγώνας στη Φιλαδέλφεια ) και αμέσως μετά αδόκητα το 2-1 και αποκλεισμός με την ΑΕΚ να φτάνει μια ανάσα από τα ημιτελικά μετά από 21 χρόνια και τη μεγάλη ομάδα του Μπάρλου - αλλά χρεώνεται την κακή πορεία στο πρωτάθλημα ( 3η θέση και μακριά από τις άλλες 2 ) όπως και τον αποκλεισμό στο κύπελλο και απομακρύνεται στο τέλος της σεζόν 1997-1998. Επίστρέφει ωστόσο στην Ελλάδα το καλοκαίρι του 2001 για να εργαστεί στον Πανιώνιο που με χαμηλής ποιότητας ρόστερ καταφέρνει να τερματίσει 6ος και για λίγα δευτερόλεπτα να μη βγει Ευρώπη, μιας και ο Ηρακλής την τελευταία αγωνιστική στο Καυταντζόγλειο ισοφάρισε σε 1-1 το γκολ των κυανέρυθρων που τους έστελνε 5ους. Ο Ρουμάνος παραιτήθηκε στο τέλος της σεζόν 2001-2002, όντας ο μόνος Ρουμάνος προπονητής που συμπλήρωσε 2 ολόκληρες και γεμάτες σεζόν στην Ελλάδα, με το πέρασμά του να χαρακτηρίζεται επιεικώς επιτυχημένο!

3) Άνχελ Ιορντανέσκου
Μετά την μοιραία - έλεω Σμάιχελ - εξέλιξη στο Ελλάδα-Δανία που δεν μας πήγε τελικά στο μουντιάλ της Γαλλίας το 1998, η ομοσπονδία απολύει τον Κώστα Πολυχρονίου και επιζητώντας το βαλκανικο-ευρωπαικό μοντέλο φέρνει προπονητή τον Ρουμάνο Άνχελ Ιορντανέσκου, πρώην ομοσπονδιακό προπονητή της χώρας του με επιτυχημένες πορείες στα μουντιάλ 1994 και 1998. Η παρουσία του και η χημεία του με τους Έλληνες παίκτες όμως είναι αντιστρόφως ανάλογη της μέχρι πρότινος πορείας του, το ένα άσχημο αποτέλεσμα διαδέχεται το άλλο και τελικά ο Ρουμάνος προπονητής απομακρύνεται γρήγορα σχετικά, - τον Μάρτιο του '99 μετά το Ελλάδα-Νορβηγία 0-2 στο ΟΑΚΑ - και αφήνει τη θέση του στο Βασίλη Δανιήλ.

4) Ίλιε Ντουμιτρέσκου
Σαν παίκτης τεράστιος! Σαν προπονητής όμως δεν θα το λέγαμε! Βίος και πολιτεία στην Ελλάδα η πορεία του ιδιόρρυθμου Ίλιε Ντουμιτρέσκου που όταν ήρθε για λογαριασμό της ΑΕΚ - σε προγραμματισμό μέχρι να βγει η σεζόν ώστε να προγραμματιστεί με τον Σάντος η επόμενη - τον Φλεβάρη του 2004 κανείς δεν φανταζόταν πως μεσα σε 5,5 χρόνια - μέχρι τον Αύγουστο του 2009 - θα έχει εργαστεί σε άλλες 5 - πέραν της ΑΕΚ - ελληνικές ομάδες. Συνοπτικά, Φλεβάρης 2004 ως Ιούνιος 2004 ΑΕΚ, επιστρέφει τον Ιανουάριο του 2005 για λογαριασμό του Αιγάλεω και απομακρύνεται τον Ιούνιο του ίδιου έτους λόγω διαμαχών με διοίκηση και οργανωμένους για να αναλάβει τον Ακράτητο από τον οποίο θα απολυθεί τον Οκτώβρη ( στο '05 είμαστε ακόμα ) και μετά από ένα μήνα θα αναλάβει την Καλλιθέα και θα κάτσει εκεί 3 μήνες φεύγοντας εσπευσμένα, αποτυχημένος τον Ιανουάριο του 2006 από το Ελ Πάσο. Ένα μήνα μετά, Φλεβάρη του 2006, παίρνει τη σκυτάλη από τον Γιώργο Κωστίκο και αναλαμβάνει, σε μια πολύ δύσκολη οικονομικά περίοδο για την ομάδα, τον ΠΑΟΚ με τον οποίο κάνει ΚΑΙ καλοκαιρινή προετοιμασία ( για πρώτη φορά σε ομάδα μέχρι τότε!!!! ) αλλά απομακρύνεται τον Οκτώβρη του ίδιου έτους. Απέχει 3 χρόνια από τη χώρα κάνοντας γυρολογίες και επιστρέφει να αναλάβει την ομάδα του Πανθρακικού τον Απρίλιο του 2009. Στην Κομοτηνή κάθισε 4,5 μήνες και έφυγε μετά την πρώτη αγωνιστική της περιόδου 2009-2010 ( Αύγουστο του 2009 ) επικαλούμενος προσωπικούς λόγους. Η πορεία του μετέπειτα ανάλογη, με αποκορύφωμα την 6μηνη άμισθη οικειοθελή θητεία του στη Στεάουα πριν 2 χρόνια. Ευτυχώς - μέχρι στιγμής τουλάχιστον - εμείς εδώ γλιτώσαμε καθώς φαίνεται μια και καλή από τον κύριο Ίλιε....!!!

5) Λάζλο Μπόλονι

Ο εικονιζόμενος 60χρονος προπονητής ήταν η καλύτερη δυνατή επιλογή για τον ΠΑΟΚ το καλοκαίρι του 2011, όταν και η ομάδα της Θεσσαλονίκης έψαχνε ικανό προπονητή-δάσκαλο να απογειώσει το υπάρχον ρόστερ. Ο Ρουμάνος, με ουγγρικές ρίζες, όπως ο Γιένε'ι' του οποίου ήταν το αγαπημένο του παιδί στη μεγάλη Στεάουα του 1986, είχε όλα τα φόντα και τις περγαμηνές να το κάνει αυτό. Στις αποσκευές της πορείας του είχε μια ζηλευτή καριέρα ως ποδοσφαιριστής και ακόμα πιο ζηλευτή ως προπονητής με την αναγέννηση 2 γαλλικών ομάδων της Νανσί τη δεκαετία του '90 και της Ρεν την τριετία 2003-2006, νταμπλ με τη Σπόρτινγκ Λισαβόνας το 2002, Τσάμπιονς Λιγκ Κόλπου με την Αλ Τζαζίρα το 2007 και πρωταθλητής και καλύτερος προπονητής της χρονιάς στο Βέλγιο για το 2009 με την Σταντάρ Λιέγης. Ο μεγαλύτερος ηθικός τίτλος του βέβαια ήταν η παραδοχή του Κριστιάνο Ρονάλντο που ποτέ δεν κρύβει πως ο Ρουμάνος ήταν εκείνος που τον ανέδειξε στη Σπόρτινγκ και είχε αυτή την πορεία μετά, ονοματίζοντας τον σαν τον μέντορά του. Σοβαρός, μεστός, φιλαλήθης και ειλικρινής, ποτέ δεν μίλησε με μισόλογα, ούτε έκρυψε την αλήθεια ακόμα και αν έθιγαν την ίδια τη διοίκηση της ομάδας, όπως δεν έκρυψε και την δυσφορία του αφενός όταν τον '' παρέλυσαν '' διώχνοντάς του από την ομάδα 2 από τους 3 καλύτερους παίκτες του κορμού που είχε φτιάξει ( Βιειρίνια, Κοντρέρας για την αδειοδότηση της ΟΥΕΦΑ, Ιανουάριος 2012 ) αφετέρου όταν η τότε διοίκηση του ΠΑΟΚ - προ Σαββίδη τον Ιούνιο του 2012 - μηχανευόταν χαζούς και πισώπλατους τρόπους να τον απομακρύνει. Ο Μπόλονι με την έξυπνα δεκτική του συμπεριφορά σε όλα ( ακόμα και σε πρόταση μείωσης μισθού στο '' μισό '' ) τους υποχρέωσε αναγκαστικά να τον διώξουν και να ξεμπροστιαστούν για τον αρχικό δόλιο σκοπό τους, πως έτσι και αλλιώς τον είχαν για απόλυση ώστε να έρθει στη θέση του ο προσυμφωνημένος και '' δικός τους '' Γιώργος Δώνης....Ο Μπόλονι κάθισε μόλις μια σεζόν στον πάγκο του δικεφάλου ( 2011-2012 ), όμως είναι άξιο σημείο αναφοράς και για την ιστορία του ΠΑΟΚ αλλά και σαν προσωπικότητα που αδικήθηκε από τις συγκυρίες και δεν μπόρεσε να ολοκληρώσει το έργο του. Του πιστώνεται η ιστορική νίκη-πρόκριση μέσα στο Λονδίνο επί της Τότεναμ στις 30 Νοεμβρίου 2011, η πρωτειά και οι βαθμοί συγκομιδής σε έναν πολύ δύσκολο όμιλο στο Europa League καθώς και όλη η πορεία ως τους '' 32 '' που αν δεν έφευγαν ξαφνικά οι 2 προαναφερθέντες '' αναντικατάσταστοι '', ποιος ξέρει που θα είχε φτάσει εκείνη η ομάδα, που μόνος του ο Ρουμάνος πάλευε εναντίον όλων εντός και εκτός ομάδας......Το πιο σημαντικό του έργο πάντως είναι η ενασχόλησή του με το τμήμα ακαδημιών του ΠΑΟΚ, ένα μοντέλο που το έφερε ο Μπόλονι ξανά στη χώρα μας και το εφαρμόζουν πλέον σε πολλές ομάδες, καθώς φυσικά και στον ΠΑΟΚ που λόγω του Ρουμάνου κατανόησε πως υπάρχουν και αυτά τα παιδιά και όχι μόνο μεταγραφές και μάνατζερς.....Σταφυλίδης, Κίτσιου, Κάτσε, Παπαδόπουλος, Τζανδάρης, Πέλκας και τόσοι άλλοι δεν θα υπήρχαν σαν κεφάλαια του ΠΑΟΚ ή θα υπήρχαν πολύ πιο μετά και δεν γνωρίζουμε σε ποια μορφή και ηλικία, αν δεν υπήρχε σε εκείνο το χρονικό σημείο ο Λάζλο Μπόλονι να τους '' κοιτάξει ''......Η αδιαμφισβήτητη προπονητική ικανότητα του Ρουμάνου - όταν έβρισκε διοικητική σοβαρότητα και ηρεμία -  τεκμηριώθηκε την επόμενη σεζόν ( 2012-2013) με κατάκτηση του Τσάμπιονς Λιγκ Ασίας με την Αλ Κορ από το Κατάρ!

6) Στέφαν Στόικα

Ο Ρουμάνος πρώην ποδοσφαιριστής της Λάρισας και της Βέροιας - και μάλιστα ιδιαίτερα αγαπητός - ανέλαβε φέτος ( μέσα Οκτώβρη ) τη Βέροια ύστερα από εντολή εμπιστοσύνης του μεγαλομετόχου της '' βασίλισσας '' Γιώργου Αρβανιτίδη. Άντεξε όλες και όλες 10 μέρες, μιας και μετά από 2 άσχημα αποτελέσματα, ένα στο πρωτάθλημα και ένα κύπελλο, αποχώρησε για να δώσει τη θέση του για 2η φορά φέτος στον υπηρεσιακό και ίσως και μόνιμο για φέτος ( αφού οι Ημαθιώτες έχουν αλλάξει 5 φορές προπονητή από την αρχή της σεζόν), Στέφανο Γα΄ι'τάνο!

# Μαζί με αυτούς τους 6 θα ήταν σωστό να αναφέρουμε και άλλους 2 Έλληνες αλλά ρουμανοτραφείς προπονητές. Οι εν λόγω γεννήθηκαν στην Ελλάδα, όμως είναι κατά μία ουσία Ρουμάνοι γι αυτό και η ξεχωριστή κατηγορία.
Ο πρώτος είναι ο αείμνηστος Νταν Γεωργιάδης. Γεννημένος στην Ιθάκη αλλά μεγαλωμένος και σπουδαγμένος ποδοσφαιρικά και μη στο Βουκουρέστι. Μεγάλος προπονητής και μεγάλη προσωπικότητα με τεράστια προπονητική καριέρα και θητείες τόσο σε πολλές ομάδες του εξωτερικού, όσο και εν Ελλάδι ως ομοσπονδιακός προπονητής την περίοδο 1968-1969, της Παναχα'ι'κής ( 1969-1970 ), του Ολυμπιακού ( 1970-1971 ), της Λάρισας ( 1974-1975 ), του Πανιωνίου 2 φορές ( 1975-1976 και τη χρονιά του πρώτου κυπέλλου 1978-1979 ) και των Τρικάλων ( 1982-1983 ).....
Ο δεύτερος - με το προσωνύμιο '' Ρουμάνος '' να τον ακολουθούσε πάντα και ακόμα να τον ακολουθεί σε όλους τους σταθμούς της πολυετούς προπονητικής του καριέρας - είναι ο γεννημένος στο Διδυμότειχο το 1949 αλλά μεγαλωμένος στη Ρουμανία, γνωστός μας Γιάννης Μαντζουράκης, νυν προπονητής της Καλλονής. Προπονητής που σε όποια ομάδα πήγε πρόσφερε, ουσιώδης, φίλος με τους ποδοσφαιριστές και γνώστης. Οι σταθμοί της καριέρας του '' Ρουμάνου '' στην Ελλάδα ?? Το διευκρινίζουμε γεωγραφικά γιατί είχε και Κύπρο σε πολλά ενδιάμεσα σημεία στο μενού! Ακόμα και για Ελλάδα μόνο, όμως θα βαρεθούμε να γράφουμε. Αλλά οφείλουμε να τους γράψουμε: 1982-1983 Χαλκίδα, 1983-1985 Αιγάλεω, 1985-1986 Καβάλα, 1990-1992 Πιερικός, 1993-1996 Λάρισα, 1996-1999 Skoda Ξάνθη, 2000 Ολυμπιακός, 2004-2006 ξανά Skoda Ξάνθη, 2007-2008 Βέροια, 2008 για τρίτη φορά Skoda Ξάνθη, 2008-2009 ΟΦΗ, 2011 Καβάλα, 2011-2012 Καλλονή και 2013-2014 Καλλονή ξανά!

## Άξιο αναφοράς είναι πως από τους γηγενείς Ρουμάνους προπονητές ΚΑΝΕΙΣ δεν πήρε τίτλο στην Ελλάδα. Οι 2 που πρόσφεραν ήταν αδιαμφισβήτητα ο Μπόλονι ( πιο πολύ σε θέματα δομής ) κατ' αρχάς και ο Ντουμιτρίου σε ΑΕΚ και Πανιώνιο κατά δευτερο λόγο, αλλά ούτε αυτοί πανηγύρισαν έναν τίτλο. Οι υπόλοιποι πέρασαν και δεν ακούμπησαν, παρά τις περγαμηνές που τους συνόδευαν, στατιστικά στοιχεία που αν μη τι άλλο μας δείχνουν πως το '' ξένο '' δεν είναι πάντα καλό και καλυτερα θα ήταν στις τόσες θητείες του Ντουμιτρέσκου για παράδειγμα ή το καταστροφικό 9μηνο του Ιορντανέσκου ή το '' πείραμα Γιένει '', να μπορούσαν να έχουν δοθεί σε έναν Ελληνα προπονητή και η απορία '' πόσο χειρότερα θα μπορούσε να πάει '' πιστεύω δεν θα είχε πιο αρνητικό πρόσημο της παρούσας ιστορίας, όπως την έφραψαν οι παραπάνω......