Ο νους. Ο νους ο ονειροπόλος, ο εκπορθητής, ο μάχιμος. Ο νους ο μικροαστικός, ο εσωστρεφής, ο δογματικός. Ο νους. Το αισθητήριο όργανο των πάντων που μας περιβάλλουν. Παράγωγο του νου είναι η νοοροπία. Η αρχή, η μέση και το τέλος των πάντων που δημιουργούμε για να μας περιβάλλουν.
Στη χώρα μας, στην πάλαι ποτέ κοιτίδα του διαφωτισμού, των επιστημών και της φιλοσοφίας, η νοοτροπία δημιουργεί άλλες συνθήκες θεσμών, πολιτικής, συμπεριφοράς, συνηθειών, καθημερινότητας. Συνθήκες ως επι το πλείστον πρωτόγνωρες σε ευρωπαικά και παγκόσμια δεδομένα. Συνθήκες άξιες απορίας όχι λόγω της δυσκολίας του πνεύματος τους, μα για την εκ διαμέτρου αντίθετη πορεία της προόδου που έχουν τα αποτελέσματα αυτών. Σε όλους τους τομείς. Με το ποδόσφαιρο και την γενική αντίληψη περί αυτού να μην αποτελεί εξάιρεση.
Το να γενικολογήσεις για ποδοσφαιρικές χούντες, ανεπαρκείς υποδομές, στημένα παιχνίδια και ατομα ακατάλληλα του χώρου είναι εύκολο. Όσο γοητευτική να είναι η εύκολη οχλική προσέγγιση αυτή ωστόσο, δεν είναι η λύση για όλα. Γιατί? Γιατί ακόμη και με αυτά στην πλάτη να βαραίνουν το δύσμοιρο ελληνικό ποδόσφαιρο, ομάδες έχουν την δυνατότητα να φτιαχτούν.
Εδώ είναι το θέμα της νοοτροπίας. Της νοοτροπίας που από το '' εν οίδα, ότι ουδέν οίδα '' του Σωκράτη, οι σύγχρονοι καθημερινοί '' φιλόσοφοι '' είναι γνώστες των πάντων με μηδαμινή διάθεση για περαιτέρω, λόγω άκρατου εγωκεντρισμού και εσωστρέφειας. Γι αυτό και τίποτα δεν περιέχει βήματα προόδου.
Το θέμα του προπονητή είναι ένα τέτοιο θέμα. Ένα θέμα που με τo παρόν σκεπτικό, αλλάζει όλο τον χάρτη. Από την γενική αντίληψη μέχρι και την δουλειά στις προπονήσεις.
Στο εξωτερικό, οι διοικήσεις συντάσσουν συμβόλαιο συνεργασίας με ένα προπονητή, με την προοπτική εκείνος να μείνει για πάντα. Ανεξαρτήτου μέλλοντος, η προοπτική είναι αυτή. Ο κόσμος έχει υπομονή, ο τύπος δεν επηρεάζει κανένα με την γνώμη να μη περνά στα όρια της σπέκουλας ενώ οι εκάστοτε ποδοσφαιριστές αποτελούν αφενός επιλογές του προπονητή, αφετέρου έχουν στο μυαλό τους αυτό που έχει ο μικρός αθλητής όταν ο πατέρας του τον γράφει σε μια ομάδα Κ-12 ή Κ-8 για να παίξει ποδόσφαιρο. Την νοοτροπία πως '' αυτό τον προπονητή βρήκα, είτε μου αρέσει είτε όχι. Αυτός θα μείνει εδώ, εγώ αν δεν είμαι καλός ενδέχεται να φύγω. Οπότε δουλεύω σκληρά. ''. Τα αποτελέσματα τέτοιων δομήσεων, γνωστά. Δυναστείες, ομάδες μεγάλες που με όπλο την συνοχή, την ομοιογένεια, την εμπιστοσύνη στο '' ενός ανδρός αρχή '' , τον σεβασμό και τον επαγγελματισμό περπάτησαν στο δικό τους δρόμο και έγιναν πρωταγωνιστές στην ιστορία. Ακόμα και ομάδες δίχως φήμη και οικονομική επιφάνεια.....
Εδώ οι σύγχρονοι φιλόσοφοι και επιστήμονες έχουμε τον μοναδικό και μοναχικό μας τρόπο. Ειδικά στα επαγγελματικά χρόνια γιατί παλαιότερα οι αξίες αναγνωρίζονταν πιο εύκολα, μιας και δεν υπήρχε η επενδυτική, επαγγελματική θέσπιση. Στο θέμα της κερκίδας δεν υπάρχει υπομονή, οι λέξεις '' ομοιογένεια '', '' συνοχή '' που φτιάχνει το ομαδικό άθλημα προς την τελειότητα ακούγονται πολύ μα πιστεύονται λίγο και από λίγους. Οι δημοσιογράφοι '' πουλημένοι στον κόσμο τους '' δεν γνωμοδοτούν υγιώς και ρεαλιστικά, δεν καινοτομούν, δεν γνωσιολογούν. Αντιθέτως κατινίζουν και κιτρινίζουν δίχως ποδοσφαιρική και ανθρώπινη λογική επειδή αυτό '' πουλάει '', ειδικά σε προπονητές-προσωπικότητες που δεν τους δίνουν θέματα προς ανάλωση, δηλαδή δεν είναι οι λεγόμενοι αγαπημένοι τους. Οι διοικήσεις αφουγκράζονται την γενική εικόνα μα και το αν ο εκάστοτε προπονητής έχει μαζί τους σχέση αγάπης και εκτίμησης ( ακόμα και άνανδρη υπαλληλική ) και ως άλλα αμίλητα μέλη εκθέτουν τον προπονητή με την απάθειά τους, ενώ στους ποδοσφαιριστές υπάρχει η μοναδική ελληνικότητα '' θα φάω τον προπονητή ''. Τα αποτελέσματα και εδώ γνωστά και η σύγκριση με τα προηγούμενα αναπόφευκτη και με τραγικά αρνητικό πρόσημο σε όλους τους τομείς και πτυχές. Είπαμε όμως. Εδώ τα ξέρουμε όλα.....
Της γραφής το αληθές, έχει απτή απόδειξη. Και αν η εικόνα είναι χίλιες λέξεις, τα παραδείγματα που ακολουθούν είναι κάτι περισσότερο. Παραδείγματα που μας αποδεικνύουν τι είμαστε ικανοί να κάνουμε και ποιους προπονητές η κερκίδα μας, ο τύπος μας, οι διοικήσεις μας και εν γένει και οι ποδοσφαιριστές έβγαλαν '' άμπαλους '', '' αποτυχημένους '', '' μυρωδιάδες '', ενώ είτε απέδωσαν φόρους τιμής στους επόμενους που πατώντας στα έργα των προηγούμενων και με την στήριξη των παραπάνω ''' αποκλειστικά ελληνικών '' παραγόντων, πετυχαν να μείνουν στις συνειδήσεις του κόσμου, είτε έδωσαν αφειδώς την εικόνα της λανθασμένης προσέγγισης στον κόσμο που αναπόλησε, διαμαρτυρήθηκε, κατάλαβε το λάθος του, μα στον επόμενο επανέλαβε τα ίδια.
1) Φράντισεκ Φάντροκ ( ΑΕΚ 1974-1977 ). Ο Τσεχο-Ολλανδός δημιουργός της μεγάλης Ολλανδίας της δεκαετίας του '70 του total football που με προπονητή τον Ρίνους Μίχελς κατέκτησε το ευρωπαικό πρωτάθλημα και έφτασε σε 2 τελικούς παγκοσμίου κυπέλλου, ήρθε το 1974 στην ΑΕΚ και εφάρμοσε καινοτομίες όπως το passing game, το ανέβασμα των πλαγίων μπακ, δημιουργώντας από το πουθενά μια '' Ενωση '' έτοιμη να χτυπήσει τις μεγάλες δυνάμεις του χώρου εκείνη την περίοδο τον Ολυμπιακό, τον Παναθηναικό και τον ΠΑΟΚ. Παρά όμως την ΤΕΡΑΣΤΙΑ πορεία του δικεφάλου στο κύπελλο ΟΥΕΦΑ της περιόδου 1976-1977 που έφτασε ως τα ημιτελικά αποκλείοντας φοβερές δυνάμεις όπως ο Ερυθρός Αστέρας και οι αγγλικές Ντέρμπυ Κάουντι και Κουινς Παρκ Ρέιντζερς όπως και το πρώτο διπλό ελληνικής ομάδας σε αγγλικό έδαφος ( στο Μπέιζμπολ Γκράουντ του Ντέρμπυ ), ο Φάντροκ πλήρωσε την κακή πορεία στο πρωτάθλημα και δεν αφέθηκε να ολοκληρώσει το έργο του. Σε αυτόν πιστώνονται όμως το πρωτάθλημα του '78, του '79 και η γενική αγωνιστική εικόνα της περίφημης '' ΑΕΚ του Λουκά Μπάρλου ''.
2) Ζλάτκο Τσα'ι'κόφσκι ( ΑΕΚ 1977-1978 ). Ο αντικαταστάτης του Φάντροκ, ένας bon viveur Γιουγκοσλάβος, βρήκε μια '' έτοιμη '' μα άτιτλη για χρόνια ομάδα. Εκτίμησε το μεγάλο έργο του προκατόχου δίνοντας επιθετικό αέρα πρωταθλητή στην ομάδα κατακτώντας με φανταστικό ποδόσφαιρο το τελευταίο νταμπλ της ΑΕΚ ως και στις μέρες μας. Προπονητής εγνωσμένης αξίας, εργαζόμενος σε Μπάγερν Μ., Κολωνία, Σάλκε, που και αυτός δεν ολοκλήρωσε το έργο του απολυόμενος αμέσως μετά το νταμπλ του '78. Αντικαστάτης του ο δοκιμασμένος Φέρεντς Πόυσκας που ποτέ δεν έδεσε με την ΑΕΚ αφήνοντας τη θέση του στον Ανδρέα Σταματιάδη για να κατακτήσει η ΑΕΚ εμπειρικά και λόγω ποιότητας και το επόμενο πρωτάθλημα ( 1979 ). Ομως αυτό ηταν το τέλος. Ακολούθησαν 10 χρόνια ανυποληψίας. Δέκα χρόνια που με Φάντροκ ή με Τσα'ι'κόφκσι, ίσως να ήταν αλλιώς.
3) Τόζα Βεσελίνοβιτς ( Ολυμπιακός 1977-1980, ΑΕΚ 1987-1988 ). Ο Σέρβος, επανέφερε τον Ολυμπιακό στην πρώτη γραμμή στα μετα-γουλανδρικά χρόνια και έφτιαξε το μοντέλο της τετραετίας του Ολυμπιακού του Ντα'ι'φά με τις 4 συνεχόμενες κατακτήσεις πρωταθλημάτων ( 1980-1983 ). Απολύθηκε ωστόσο στις 6 Φεβρουαρίου του 1980, μη βλέποντας το '' έργο '' του ποτέ στην πρώτη θέση, αφήνωντας την θέση του στον Κάζιμιρ Γκόρσκι και σε πλειάδα προπονητών, μιας και την τετραετία αυτή ο Νταιφάς άλλαζε σαν τα πουκάμισα τους προπονητές δημιουργώντας ένα αγωνιστικό χάος στην ομάδα που θα φαινόταν τα επόμενα χρόνια. Ίδια ιστορία για τον Βεσελίνοβιτς και στην ΑΕΚ. Μια ΑΕΚ στη μέση της βαθμολογίας τα προηγούμενα χρόνια που με τον Σέρβο προπονητή έφτασε μια ανάσα από την κατάκτηση του πρωταθλήματος τερματίζοντας ανέλπιστα στη 2η θέση πίσω από την πρωταθλήτρια Λάρισα. Η διοίκηση δεν του συγχώρησε κάποιες εισηγήσεις του, ο κόσμος δεν τον ήθελε και έτσι προσέλαβε τον αγαπημένο της παιδί Ντούσαν Μπάγεβιτς που με την ομάδα του Βεσελίνοβιτς κατάκτησε θριαμβευτικά το επόμενο πρωτάθλημα ( 1989 ) δίνοντας τέλος στην 10χρονη ξηρασία.
4) Ντίτμαρ Κράμερ ( Άρης 1981-1982 ). Ο Γερμανός με ζηλευτή καριέρα, δις πρωταθλητής Ευρώπης με την Μπάγερν το 1975 και το 1976, κατάφερε να έρθει στον Άρη και να θεωρηθεί ΑΚΑΤΑΛΛΗΛΟΣ παραχωρόντας μετά από μία επεισοδιακή σεζόν τη θέση του στον Αντώνη Γεωργιάδη. Απίστευτο και όμως ελληνικό. Ο Κράμερ, ως τότε, θεωρούνταν ως ο πιο πετυχημένος και πολυνίκης προπονητής που πάτησε σε ελληνικό έδαφος. Όμως η Ελλάδα είναι ανίκητη.......
5) Στέφαν Κόβατς ( Παναθηναικός 1982-1983 ). Την δεκαετία του '70 αναφερόμενη όλη η ποδοσφαιρική Ευρώπη στον μεγάλο Άγιαξ υποστήριζε εμπράκτως πως ο Ρίνους Μίχελς δημιούργησε αυτή την ομάδα και ο Στέφαν Κόβατς την απογείωσε. Ενδεικτικά έλεγαν πως '' ο Μίχελς κατασκεύασε, όμως ο Κόβατς πάτησε το γκάζι ''. Και ήταν αλήθεια. Ο Άγιαξ με τον Κόβατς στον πάγκο του τελειοποίησε το total football αναγκάζοντας ομάδες σαν τη Ρεάλ και τη Μπάγερν να παίζουν αμυντικά ακόμη και αν έχαναν και πήρε μαζί του δύο πρωταθλητριών Ευρώπης το 1972 και το 1973. Αυτό τον προπονητή έφερε στον Παναθηναικό το καλοκαίρι του 1982 ο Γιώργος Βαρδινογιάννης, με τα γνωστά '' ελληνικά συνήθεια '' να τον τελειώνουν δίνοντας τη θέση σε λιγότεορ από μισό χρόνο στον τίμιο εργάτη και θαυμαστή του προέδρου Γιάτσεκ Γκμοχ, που με το μοντέλο ομάδας του Κόβατς πήρε το νταμπλ του 1984 και με τις προσθήκες Σαραβάκου και Ζάετς την εκπληκτική πορεία ως τα ημιτελικά του 1985.
6) Παλ Τσερνάι ( ΠΑΟΚ 1983-1984 ). Ο Ούγγρος πρώην προπονητής της Μπάγερν Μονάχου και προπονητής της ομάδας του ΠΑΟΚ στα ιστορικά παιχνίδια με την Μπάγερν και τον αποκλεισμό στα πέναλτυ πλήρωσε την κακή σχεση διοίκησης-κερκίδας και σε μια τεταμένη κατάσταση αποχώρησε αποτυχημένος και γιουχα'ι'σμένος δίνοντας τη θέση του στον Βάλτερ Σκότσικ, ο οποίος αφήνωντας του σταρς της ομάδας ελεύθερους να ξεχειλίσουν την ποιότητά τους, με το μοντέλο '' Τσερνάι '' κατέκτησε έυκολα κιόλας το πρωτάθλημα της περιόδου 1984-1985. Ο Σκότσικ απέτυχε την επόμενη χρονιά όταν και έφυγαν σημαντικά στελέχη της πρωταθλήτριας ομάδας τερματίζοντας στην διόλου τιμητική 10η θέση την επόμενη περίοδο του πρωταθλήματος.
7) Γκέοργκ Κέσλερ ( Ολυμπιακός 1984-1985 ). Άλλο ένα ελληνικό ποδοσφαιρικό θαύμα ( το βαρύτερο μετά από τις περιπτώσεις Κόβατς και Κράμερ ) που ήρθε στην Ελλάδα για να καταλάβει στα 52 του πως '' δεν ξέρει μπάλα ''. Αναμορφωτής της Χέρτα, της Άντερλεχτ, της Άλκμααρ και της Κολωνίας με τίτλους και διακρίσεις υπέστη φοβερά λα'ι'κά δικαστήρια και ψυχολογικούς πολέμους αφήνοντας τον Ολυμπιακό σε μια εμπόλεμη διοικητική κατάσταση τον Απρίλιο του 1985.
8) Γιάτσεκ Γκμοχ ( Παναθηναικός 1983-1985, Ολυμπιακός 1988-1989 ). Ο ''Σαγόνιας '' λόγω της μη κατάκτησης του πρωταθλήματος το 1985 και την τελικά τεταμένη φάση του με την διοίκηση αποχώρησε από τον σύλλογο δίνοντας τη θέση του στον άσημο Πιέτρ Πάκερτ, παρά το νταμπλ του '84 και την πορεία ως τα ημιτελικά του πρωταθλητριών το '85. Με το ρόστερ του Παναθηναικού καλύτερο από ποτέ, ο Γκμοχ με την ομοιογένεια που είχε δώσει στην ομάδα μπορούσε το κάτι παραπάνω όμως λόγω '' ελληνικών εγωισμών '' η ιστορία δεν το έμαθε ποτέ. Παρόμοια κατάσταση στον Ολυμπιακό του Κοσκωτά το 1988-1989 που λόγω της κοντρας του με το αστέρι της ομάδας Λάγιος Ντέταρι αλλά και τον Φούνες ο Πολωνός ως πρώτος στη βαθμολογία ως τότε '' φαγώθηκε '' δίνοντας τη θέση του στον Γιάννη Γούναρη και ένα χαμένο πρωτάθλημα μέσα στο ΟΑΚΑ από την ΑΕΚ με το ιστορικό γκολ του Τάκη Καραγκιοζόπουλου.
9) Τόμισλαβ Ίβιτς ( Παναθηναικός 1986-1987 ). Ο Σέρβος με καριέρα και πολλούς τίτλους σε Άγιαξ, Πόρτο, Ερυθρό Αστέρα, Ατλέτικο Μαδρίτης και διαμορφωτής της τότε μετέπειτα μεγάλης Μαρσέιγ, καινοτόμος με σωστή εισαγωγή και εφαρμογή του 3-5-2 σε επίπεδο πρωταθλητισμού τη δεκαετία του '80 απολύθηκε ΜΕ ΣΤΗΡΙΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ απο τον Γιώργο Βαρδινογιάννη πριν καν συμπληρώσει 6μηνο στην ομάδα δίνοντας τη θέση του στον Βασίλη Δανιήλ΄.
10) Τάις Λίμπρεχτς ( ΠΑΟΚ 1986-1987, Ολυμπιακός 1988 & 1994-1995 ). Ο Ολλανδός προπονητής αναμορφωτής της Φέγενορντ και μύστης του Ρουντ Γκούλιτ, ένας δάσκαλος της προπονητικής καταστράφηκε αφομοιωμένος για χρόνια στο ελληνικό ποδόσφαιρο το οποίο κατάφερε να τον θυμάται ως '' γραφικό '' και '' αποτυχημένο ''. Αρχικά στον διαλυμένο ΠΑΟΚ του Χάρη Σαββίδη το 1986 έκανε φοβερή πορεία την περίοδο 1986-1987 ενώ την επόμενη σεζόν ( 1987-1988 ) είχε την ομάδα δεύτερη σε απόσταση βολής από την πρώτη Λάρισα. Μετά την μεγάλη νίκη στο ουδέτερο των Σερρών 6-1 επί του Ολυμπιακού ο Σαββίδης πουλά στον Κοσκωτά τον Λίμπρεχτς με την ομαδα να χάνει έλεω μερικών εκατομμυρίων την συνοχή της και την ευκαιρία να κατακτήσει το πρωτάθλημα. Ο Λίμπρεχτς λόγω διαφοράς νοοτροπίας απέτυχε στον Ολυμπιακό απολυόμενος στους 3 μήνες από τον πειρα'ι'κό σύλλογο ενώ στη δεύτερη θητεία του το 1994-1995 λόγω διαμάχης με τον Σωκράτη Κόκκαλη αποχώρησε για τελευταία φορά με τη '' στάμπα '' του προβληματικού και πλήρως αποτυχημένου, δίνοντας τη θέση του στον Στάυρο Διαμαντόπουλο.
11) Γκούντερ Μπένγκστον ( Παναθηναικός 1988-1989 ). Ο Σουηδός, δημιουργος της μεγάλης Γκέτεμποργκ της δεκαετίας του '80 και κυπελλούχος Ευρώπης το 1987, βρήκε στην Ελλάδα την γη της αποτυχίας του, χαρακτηριζόμενος από τον ελληνικό τύπο, τους φιλάθλους και την ομήγυρη ως αναχρονιστικός και '' σε άλλο κόσμο '' φεύγοντας μετά τον διασυρμό του Βουκουρεστίου με 6-1 δίνοντας τον θέση του στον άσημο Βούλγαρο Κρίστο Μπόνεφ που κατέκτησε το πρωτάθλημα του 1990. Εργάστηκε και στον ΠΑΟΚ το 1996 με την ίδια αποτυχία, όμως σε συνθήκες διοικητικής αστάθειας εκεί και όχι όπως στον Παναθηναικό του Βαρδινογιάννη.
12) Ρίνους Ίσραελ ( ΠΑΟΚ 1988-1989 ). Ο Ολλανδός, που λίγο έλειψε να αποκλέισει την μεγάλη Νάπολι του Μαραντόνα και είχε την ομάδα σε ένα αξιοπρεπές επίπεδο με νίκες σε όλα τα ντέρμπυ, φαγώθηκε εκ κερκίδας λόγω ρεαλιστικού συντηρητικού ποδοσφαίρου και εκ των έσω. Μετά από μία ήττα-αποκλεισμό στο κύπελλο από τον Πανιώνιο αποχώρησε από την ομάδα δίνοντας τη θέση του στον Νίκο Αλέφαντο. Ο Ίσραελ άφησε την ομάδα στην 3η θέση πίσω από τον Ολυμπιακό των αστεριών και του Κοσκωτά και την μετέπειτα πρωταθλήτρια ΑΕΚ και η ομάδα στον τέλος της σεζόν τερμάτισε 8η με αρνητικό σερί ηττών.
13) Όλεγκ Μπλαχίν ( Ολυμπιακός 1990-1993, ΠΑΟΚ 1993 & 1998 ). Ο πρώην τεράστιος Σοβιετικός ποδοσφαιριστής, πρώην προπονητής της εθνικής Ουκρανίας των διακρίσεων και συμμετοχών σε τελικές φάσεις και νυν κόουτς της Ντιναμό Κιέβου ήταν άλλο ένα παράδειγμα '' φαγώματος '' διοικητικά από τη διοίκηση Κόκκαλη ( λογω εξυγίανσης στα χρόνια Κοσκωτά-Σαλιαρέλη ) το 1993 μη ολοκληρώνοντας το έργο του και παικτικά στον ΠΑΟΚ την ίδια χρονιά μα και το 1998 όπου σε ένα μήνα μέσα οι Θεσσαλονικείς πρόλαβαν να αποκλειστούν από της Ρέιντζερς, να μην έχουν νίκη στις 3 πρώτες αγωνιστικές και να βιώσουν την χειρότερη νυχτα στην ιστορία του συλλόγου εντός έδρας χάνοντας 1-4 από τον Άρη. Μια ομάδα που μεταμορφώθηκε αμέσως με την έλευση του Άγγελου Αναστασιάδη στον πάγκο. Η νοοτροπία '' τρώω τον μετέωρο προπονητή '' που λέγαμε.....
14) Λιούπκο Πέτροβιτς ( ΠΑΟΚ 1992-1993, Ολυμπιακός 1993 ). Ο Σέρβος πρωταθλητής Ευρώπης με τον Ερυθρό Αστέρα το 1991, απέτυχε τόσο στον ΠΑΟΚ όσο και στον Ολυμπιακό φέυγοντας νύχτα δίνοντας τη θέση του στον Νίκο Ζαλίκα στην πρώτη περίπτωση και στον Πολυχρονίου και Αλέφαντο μετέπειτα στη δεύτερη. Άλλος ένας πρωταθλητής ή κυπελλούχος Ευρώπης που στην Ελλάδα βρήκε τους '' μπαλαδόρους δασκάλους του ''.
15) Ίβιτσα Όσιμ ( Παναθηναικός 1992-1994 ). Ο Βόσνιος Ίβιτσα Όσιμ ( αρχική φωτό ) ήταν ένας καινοτόμος προπονητής θιασώτης της πειθαρχίας και του ρεαλισμού, ο οποίος έχτιζε ομάδες απότ ην αρχή και σε βάθος χρόνου και αποτελούσε '' πολυτέλεια '' για τον ελληνικό χώρο. Με τον Παναθηναικό κατέκτησε μόλις ένα κύπελλο ( 1993 ) και φαγώθηκε εκ των έσω ( θέμα παικτών ειδικά με Μπορέλι ), διοικητικά και δημοσιογραφικά. Οι φράσεις του περί αλλαγών του χάντμπολ για Σαραβάκο και Δώνη και περί πόρνης μπάλας έχουν μείνει στην ιστορία. Όπως καισ την ιστορία έμεινε η πορεία του Παναθηναικού το 1996 με τον καλό φίλο, ψυχολόγο και διάδοχό του Χουάν Ρότσα να βρίσκει τη χημεία της ομάδας και να πηγαίνε το '' τριφύλλι '' στους '' 4 '' του Τσάμπιονς Λιγκ με ιστορική νίκη στο Άμστερνταμ επί του πρωταθλητή Ευρώπης Άγιαξ. Ουσιαστικά όμως ο κορμός της ομάδας αποτελούσε η ομάδα του Όσιμ και αυτό γιατί εκείνο το καλοκαίρι του 1996 με τις ανακατατάξεις στο ρόστερ ο Ρότσα δεν μπόρεσε να δημιουργήσει από την αρχή κάτι δικό του απολυόμενος πριν την '' παρέλαση ''. Ο Όσιμ αποτελεί άλλη μια παρεξηγημένη τεράστια αξία από τους νομπελιστες του ποδοσφαίρου στη χώρα μας σε όλους τους τομείς........
16) Αλμπέρτο Μαλεζάνι ( Παναθηναικός 2005-2006 ). Ο αναμορφωτής της Κιέβο και Ελλάς Βερόνα, μα και της μεγάλης Πάρμα των τελών της δεκαετίας του '90 ήρθε Ελλάδα με περγαμηνές. Όμως μόλις μίλησε για πενταετές πλάνο και για χτίσιμο ομάδας όλοι βάλθηκαν εναντίον του. Αρχικά ο κόσμος που δεν πίστεψε σ' αυτό, εν συνεχεία οι δημοσιογράφοι που ο Ιταλός δεν τους έδινε τροφή για σχόλια και ρεπορτάζ ( ως την περίφημη συνέντευξη τύπου με τα '' cazzo '' ) και την τελική απόφαση την πήραν οι παίκτες που με αφορμή τα παραπάνω βρήκαν ευκαιρία να χάσουν την συνέπεια και την εγρήγορσή τους. Αποτέλεσμα αυτού το πενταετές πλάνο να μη γίνει ποτέ και τη θέση του Μαλεζάνι προσελήφθη το ανέκδοτο ονόματι '' Χανς Μπάκε '' στη συνέχεια ο Βίκτορ Μουνιόθ, με το πρωτάθλημα να έρχεται ως τραγική ειρωνεία ακριβώς μετά από 5 χρόνια ( 2010 ) και αυτό με την βοήθεια της τότε διοίκησης με όλα τα μέσα και χωρίς την ομοιογένεια που ίσως προσέδιδε ένας τέτοιος προπονητής σαν τον Ιταλό......
17) Λορένθο Σέρα Φερέρ ( ΑΕΚ 2006-2008 ). Ο Ισπανός πρώην προπονητής της Μπαρτσελόνα και δημιουργός της Μαγιόρκα και της Μπέτις τις δεκαετίες '80 και '90 ήταν ο πρώτος που έφερε την καινοτομία του rotation στην χώρα μας καθ' ολοκληρίαν. Παρόλ' αυτα και παρ' όλη την καλή πορεία της ομάδας σε σωστές βάσεις, με αφορμή το υψηλό συμβόλαιο και κάποια άσχημα αποτελέσματα η διοίκηση Ντέμη Νικολα'ί'δη τον απομακρύνει τον Μάρτιο του 2008 δίνοντας τη θέση του στον '' φίλο '' Νίκο Κωστένογλου. Και μάλιστα με την αμέριστη υποστήριξη του κόσμου.....
18) Χενκ Τεν Κάτε ( Παναθηναικός 2008-2010 ). Ο Ολλανδός ερχόμενος με περγαμηνές από τη χώρα του, ήρθε στον πολυμετοχικό Παναθηναικό το 2008 και εξ' αρχής αμφισβητήθηκε για τις επιλογές του. Κάποια κοοουτσαρίσματα που δεν άρεσαν στον κόσμο, με μοντέλο εκμάθησης της ομοιογένειας της ομάδας και σε συνδυασμό με κάποια '' δύσκολα '' που έβαζε σε διοίκηση και δημοσιογράφους και παρά την πρόκριση στους ''16'' του Τσάμπιονς Λιγκ 2008-2009 τον έθεσαν σε ένα πράσινο μίλι ως τον Δεκέμβρη του 2009 όπου και απολύθηκε δίνοντας τη θέση του στον Νίκο Νιόπλια. Ο Παναθηναικός με την ομαδα του Τεν Κάτε και προπονητή τον Νιόπλια κατέκτησε το νταμπλ εκείνης της περιόδου και έφτασε ως τους '' 16 '' στο Γιουρόπα Λιγκ.
19) Λάζλο Μπόλονι ( ΠΑΟΚ 2011-2012 ). Μεγάλη προσωπικότητα και ως προπονητής και ως άνθρωπος ο Ρουμάνος δουλεύοντας πολύ με υποδομές. Άνθρωπος με ευθιξία, προπονητής με καινοτομίες και βαθιά γνώση. Γεννημένος εργολάβος ομάδων, έχτισε την Σπόρτινγκ Λισαβώνας στις αρχές της δεκαετίας του μιλλένιουμ, την γαλλική Ρεν και της Σταντάρ Λιέγης. Μάλιστα ο ίδιος ο Κριστιάνο Ρονάλντο έχει παραδεχτεί πως ο Μπόλονι τον ανέδειξε. Αυτός λοιπόν ο '' δάσκαλος '' βρήκε τους '' δασκάλους '' του στην χώρα μας και παρά την προώθηση παιδιών που απέφεραν έργο ή λεφτά στον σύλλογο όπως ο Σταφυλίδης, ο Κάτσε, ο Κίτσιου κ.α., την πρόοδο του Κλάους Αθανασιάδη, την ομοιογένεια παρά τα οικονομικά προβλήματα και το ξαφνικό ξεγύμνωμά της με τις φυγές Βιειρίνια και Κοντρέρας τον Ιανουάριο του 2012, την επική νίκη-πρόκριση μέσα στο Γουάιτ Χαρτ Λέιν επί της Τότεναμ, τον εξέθεσαν τον ώθησαν με αλχημείες στην αδιαφορία και την έξοδο φέρνοντας στη θέση του τον '' αγαπημένο '' τους Γιώργο Δώνη με τα αποτελέσματα νωπά και γνωστά......
20) Ζεσουάλδο Φερέιρα ( Παναθηναικός 2011-2012 ). Ο συνεχιστής του έργου Μουρίνιο στην Πόρτο από το 2004 και μετά και στην ουσία ο άνθρωπος που έδωσε περισσότερα έσοδα από παικτες στις υποδομές από οποιονδήποτε άλλο στο μεγάλο πορτογαλικό λιμάνι, ήρθε στην Ελλάδα ως αντικαταστάτης του Νίκου Νιόπλια μετά τον αποτυχημένο πρώτο γύρο. Καινοτόμησε και απογαλάκτισε την ομάδα με το μοναδικό σύστημα που ήξερε ως τότε ( την τροφοδότηση του Σισέ ) ενώ την επόμενη χρονιά παρά την απώλεια του Ζιλμπέρτο Σίλβα και του Τζιμπριλ Σισέ και σε συνδυασμό πως οι διάδοχοί τους δεν ήταν ανάλογου βεληνεκούς ( Βιτόλο, Τοτσέ αντίστοιχα ) εφάρμοσε για πρώτη φορά στην Ελλάδα σύστημα 4-6-0 με εναλλαγές θέσεων, που με μικρή αγωνιστική ικανότητα και με μπροστάρη τον Λέτο, ήταν δύσκολο να αντιμετωπιστεί από οποιονδήποτε στο πρώτο διάστημα της εφαρμογής του παίζοντας φοβερό ποδόσφαιρο. Ωστόσο προδόθηκε από το μικρό ρόστερ και τον τραυματισμό του Αργεντινού και έχασε το πρωτάθλημα. Την επόμενη χρονιά όλοι βάθληκαν εναντίον του Πορτογάλου και έτσι τον Νοέμβρη πριν το ντέρμπυ με τον ΠΑΟΚ η διοίκηση επανέφερε τον Ρότσα και έπειτα από 3 μηνες το προπονητικό ανέκδοτο '' Φάμπρι '', αφήνοντας τον Φερέιρα στη στάμπα της ανυποληψίας και της αποτυχίας......
# Ζήτω τα παράλογα, ζήτω η Ελλάς. Το σίγουρο είναι πως αυτός ο δρόμος της απαξίωσης του διαφορετικού ( μα σωστού βάσει εφαρμογής παντού πλην εδώ ), απτά και αποδεδειγμένα είναι ο λανθασμένος.
Ας μάθουμε επιτέλους να μην πετάμε την Lamborghini, επειδή δεν μπορούμε να καπνίσουμε ή να φάμε μέσα ή επειδή βαριόμαστε να την πλύνουμε, φέρνοντας το Φιατάκι και μάλιστα αποθεωτικά και συνειδησιακά. Είναι το λιγότερο άρρωστο. Ή μάλλον '' αρρωστημένο ''........Γιατί όπως αναφέρουμε και πριν, εμείς εδώ όλα τα ξερουμε.......
